Premia wpłynęła na konto tuż przed złożeniem wniosku kredytowego? Sprawdź, jak wygląda zależność między premią uznaniową a zdolnością kredytową.

Premia uznaniowa a zdolność kredytowa. Pomaga czy szkodzi?

Wyższa wypłata tuż przed złożeniem wniosku kredytowego może wyglądać jak dobra wiadomość. Na konto wpływa pensja powiększona o premię uznaniową, więc dochód wydaje się wyższy, a wraz z nim powinna wzrosnąć zdolność kredytowa. W praktyce nie jest to jednak takie proste. Bank analizuje nie tylko kwotę ostatniego przelewu, lecz przede wszystkim stabilność, powtarzalność i możliwość udokumentowania dochodu.

Zależność „premia uznaniowa a zdolność kredytowa” nie sprowadza się zatem do wysokości jednej wypłaty. Jednorazowa premia zazwyczaj nie szkodzi, ale nie zawsze istotnie pomaga. Największą wartość dla banku ma premia wypłacana regularnie i widoczna w historii wynagrodzenia.

Bank patrzy szerzej niż na ostatnią wypłatę

Przy ocenie zdolności kredytowej bank porównuje dochody gospodarstwa domowego z jego wydatkami i zobowiązaniami. W przypadku kredytu hipotecznego analiza jest szczególnie dokładna, ponieważ zobowiązanie może być spłacane przez kilkadziesiąt lat.

Zgodnie z Rekomendacją S Komisji Nadzoru Finansowego bank powinien uwzględniać przede wszystkim dochody, które można uznać za stabilne w okresie spłaty kredytu. Dochody nieregularne również mogą zostać zaakceptowane, ale bank powinien ocenić ich poziom, historię, cykliczność oraz prawdopodobieństwo dalszego uzyskiwania. Oznacza to, że wysoka wypłata w jednym miesiącu nie przesądza jeszcze o przyjęciu całej kwoty do zdolności kredytowej.

Bank może sprawdzić między innymi:

• średnie wynagrodzenie z ostatnich miesięcy,
• wysokość pensji zasadniczej,
• rodzaj i częstotliwość wypłacanych premii,
• wyciągi z rachunku bankowego,
• zaświadczenie od pracodawcy,
• paski płacowe,
• deklarację podatkową,
• okres zatrudnienia i rodzaj umowy.

Procedury nie są jednakowe we wszystkich bankach. Jeden może wyliczyć średnią z trzech miesięcy, inny z sześciu, a w określonych sytuacjach poprosić o historię obejmującą nawet dwanaście miesięcy.

Czy premia uznaniowa zwiększa zdolność kredytową?

Może ją zwiększyć, jeżeli bank zaakceptuje premię jako część dochodu. Największe szanse na uwzględnienie mają premie:

• wypłacane regularnie, na przykład co miesiąc, kwartał lub rok,

• otrzymywane od dłuższego czasu,

• widoczne na rachunku oraz w dokumentacji płacowej,

• prawidłowo wykazane w zaświadczeniu o zatrudnieniu i zarobkach,

• możliwe do powiązania z tym samym, stabilnym źródłem zatrudnienia.

Sama nazwa „premia uznaniowa” nie musi automatycznie przekreślać tego składnika. Dla analityka ważniejsze będzie to, czy premia rzeczywiście pojawia się w historii wynagrodzenia i czy można rozsądnie założyć, że pracownik będzie ją otrzymywał również w przyszłości.

W praktyce odpowiedź na pytanie o relację „premia uznaniowa a zdolność kredytowa” zależy więc przede wszystkim od historii wpływów. Im bardziej regularny i przewidywalny jest dodatkowy składnik wynagrodzenia, tym większa szansa, że bank zaliczy go przynajmniej częściowo do dochodu.

Jedna wysoka premia nie staje się automatycznie stałym dochodem

Załóżmy, że klient otrzymuje co miesiąc 7 000 zł netto. W miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku pracodawca wypłacił mu dodatkowo 6 000 zł premii.

Ostatni przelew wynosi więc 13 000 zł, ale nie oznacza to, że bank przyjmie 13 000 zł jako miesięczny dochód klienta. Możliwe są trzy scenariusze:

Przykładowo formularze stosowane przez niektóre banki przewidują osobne rozliczanie premii kwartalnych, półrocznych i rocznych. Premia roczna może zostać podzielona przez 12, zamiast w całości podwyższyć dochód z miesiąca, w którym ją wypłacono.

Pokazuje to sposób myślenia banku: liczy się dochód możliwy do osiągania w dłuższym okresie, a nie chwilowo wysoki stan rachunku.

Kiedy premia rzeczywiście pomaga?

Premia może zauważalnie poprawić wynik analizy, gdy klient otrzymuje ją od dłuższego czasu. Nawet jeśli jej wysokość jest zmienna, regularne wpływy budują historię dochodu.

Przykładem może być pracownik, który w każdym z ostatnich dwunastu miesięcy otrzymywał wynagrodzenie zasadnicze oraz premię zależną od wyników. Jeżeli dokumenty potwierdzają taki schemat, bank może wyliczyć średnią i zaliczyć przynajmniej część premii do dochodu.

Pomóc może również cykliczna premia kwartalna albo roczna. Warunkiem jest zazwyczaj możliwość wykazania, że nie była to wyjątkowa nagroda wypłacona tylko raz. Dwie lub trzy premie roczne widoczne w historii zatrudnienia są dla banku znacznie mocniejszym argumentem niż jedna premia otrzymana kilka dni przed złożeniem wniosku.

Czy premia może zaszkodzić?

Sama wypłata premii nie obniża zdolności kredytowej. Może jednak pośrednio utrudnić lub wydłużyć analizę, jeżeli dokumenty nie są ze sobą zgodne.

Problemy mogą pojawić się, gdy:

• zaświadczenie wskazuje inną kwotę dochodu niż wyciąg bankowy,

• cały przelew został opisany jako wynagrodzenie, ale nie wiadomo, jaka część stanowi pensję zasadniczą,

• premia wyjątkowo podwyższa średnią z krótkiego okresu,

• pracodawca błędnie zakwalifikuje jednorazową nagrodę jako stały składnik pensji,

• premia została wypłacona przez podmiot inny niż pracodawca wskazany w dokumentach.

Analityk może wtedy poprosić o dodatkowe wyjaśnienie, paski wynagrodzeń, dłuższą historię rachunku albo nowe zaświadczenie. W skrajnym przypadku bank skoryguje dochód w dół względem kwoty zadeklarowanej we wniosku. Nie jest to jednak „kara” za premię, lecz skutek ostrożnej oceny dochodu.

Czy warto poczekać ze złożeniem wniosku?

Nie ma uniwersalnej odpowiedzi. Jeśli premia jest regularna i prawidłowo udokumentowana, złożenie wniosku po jej wypłacie może być korzystne. Szczególnie wtedy, gdy kolejny wpływ potwierdza istniejącą już historię premii.

Jeżeli natomiast jest to pierwsza i całkowicie jednorazowa nagroda, samo przesunięcie terminu złożenia wniosku prawdopodobnie nie zmieni zdolności w znaczący sposób. Czekanie jedynie po to, aby na wyciągu pojawiła się jedna wyższa wypłata, rzadko daje oczekiwany efekt.

Znacznie ważniejsze jest wcześniejsze sprawdzenie, jaki okres dochodów analizuje konkretny bank i jak traktuje zmienne składniki wynagrodzenia. Różnice między instytucjami mogą być istotne. 

Premia uznaniowa: bardziej pomaga, niż szkodzi, ale liczy się historia

Premia otrzymana w miesiącu składania wniosku nie jest zagrożeniem dla decyzji kredytowej. Nie należy jednak zakładać, że jednorazowo podwojona wypłata automatycznie podwoi zdolność kredytową.

Najlepszy scenariusz to regularna premia, udokumentowana na rachunku i prawidłowo wykazana przez pracodawcę. Wówczas może realnie podnieść dochód przyjęty przez bank. Premia wypłacona po raz pierwszy najczęściej pozostanie neutralna albo wpłynie na wynik jedynie w ograniczonym zakresie.

Zaszkodzić może przede wszystkim bałagan w dokumentach, rozbieżności w kwotach lub błędne przedstawienie jednorazowego świadczenia jako stałej pensji. Dla banku ważniejsza od jednej wysokiej wypłaty jest wiarygodna historia dochodów.

Premia może być cennym dodatkiem do zdolności kredytowej, ale dopiero wtedy, gdy za jej wysokością stoją powtarzalność i odpowiednia dokumentacja.