KNF bierze pod lupę opcję refinansowania kredytów

Refinansowanie kredytu ze stałym oprocentowaniem – może nie być tak łatwo!

27 czerwca 2023 r. Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) wystosowała do banków stanowisko określające prawidłową praktykę przy refinansowaniu kredytów hipotecznych opartych o okresowo stałą stopę procentową. KNF zakazała bankom refinansowania takich kredytów w określonych przypadkach.

Kiedy refinansowanie jest niedopuszczalne

KNF uznała za niedopuszczalne m.in.:

• Zmianę oprocentowania okresowo stałego na inne okresowo stałe bez wydłużenia okresu stałej stopy.
  Przykład: jeśli masz kredyt z 8-letnim okresem stałej stopy i do spłaty pozostało jeszcze 7 lat, nie możesz go zrefinansować na kredyt z okresowo stałą stopą krótszą niż te 7 lat (np. na 5 lat).

• Spłatę kredytu opartego o okresowo stałą stopę nowym kredytem zmiennoprocentowym w tym samym banku.
  Jeśli stopy procentowe spadają i chcesz spłacić taki kredyt nowym – zmiennoprocentowym – w swoim banku, konwersja będzie możliwa dopiero po zakończeniu obowiązywania stałej stopy.

• Refinansowanie do innego banku kredytem o zmiennej stopie procentowej.
  Nie da się zrefinansować kredytu okresowo stałego na zmienny, gdy stopy spadają.

• Refinansowanie do innego banku kredytem okresowo stałym na okres krótszy niż pierwotny lub krótszy niż 5 lat (zgodnie z Rekomendacją S).
  Jeśli np. zaciągnąłeś kredyt z 10-letnią stałą stopą, nowa umowa w innym banku powinna również obejmować minimum 10 lat lub przynajmniej 5 lat, zgodnie z Rekomendacją S.

Dlaczego KNF wprowadziła te ograniczenia?

KNF wskazuje, że:

• Kredyty hipoteczne oparte o stałą stopę powinny być oferowane na okresy dłuższe niż 5 lat (minimum to 5 lat).
• Zmiana stałej stopy na zmienną niesie duże ryzyko dla klienta. Klient, kuszony nagłymi spadkami stóp, może wybrać oprocentowanie zmienne, a w razie ponownego wzrostu stóp mógłby zarzucać bankowi brak właściwego poinformowania o ryzyku.
• Jeśli klient wybrał oprocentowanie okresowo stałe, oczekuje stabilności. Bank, refinansując taki kredyt, powinien dbać o jego profil ryzyka i nie oferować oprocentowania zmiennego.

Rynkowa rzeczywistość a oczekiwania klientów

Stanowisko KNF jest reakcją na łatwość, z jaką banki i doradcy oferowali kredyty z oprocentowaniem okresowo stałym. Obecnie oprocentowanie stałe bywa nawet o 1 pkt proc. niższe od zmiennego, co zachęca klientów.

Często słyszy się radę: „Weź kredyt na stałym, a gdy stopy spadną, refinansujesz na tańszy”. Owszem, można – ale może nie być to już tak proste albo nawet w ogóle niemożliwe.

Na co zwracać uwagę przy wyborze oprocentowania?

Wybór między oprocentowaniem zmiennym a okresowo stałym zawsze powinien być przemyślaną decyzją.

Ryzyko istnieje w obu przypadkach:

• oprocentowanie zmienne – ryzyko wzrostu rat,
• oprocentowanie stałe – ograniczenia w refinansowaniu i ryzyko, że stopy spadną, a Ty „utkniesz” na wyższym poziomie rat.

Na możliwość refinansowania wpływa nie tylko stanowisko KNF, ale też:

• zmiana pracy lub dochodów,
• powiększenie rodziny,
• zmiana polityki kredytowej banku,
• sytuacja rynkowa,
• nowe regulacje nadzoru.

Stanowisko KNF może znacząco ograniczyć refinansowanie kredytów ze stałym oprocentowaniem. Oznacza to, że niektóre osoby będą musiały przeczekać cały okres stałej stopy. 

Stanowisko banków

Początkowo pojedyńcze banki zaczeły stosować stanowisko KNF. Obecnie wszystkie banki stosują się do praktki, którą nakazała KNF i refinansowanie kredytu ze stałym oprocentowaniem możliwe jest tylko w ściśle określonych przypadkach opisanych powyżej.